Vragen? Bel +31 (0)546 604414
Straalcabines worden in veel industrieën gebruikt voor het reinigen, ontbramen, matteren of nabewerken van producten. Vooral bij kunststof onderdelen en 3D-geprinte producten wordt steeds vaker gebruikgemaakt van kunststof straalmiddelen zoals polybeads. Hoewel deze straalmiddelen veel voordelen bieden, brengen ze ook een uitdaging met zich mee: statische elektriciteit. Wij krijgen regelmatig vragen van bedrijven die kunststof producten stralen en te maken hebben met vastplakkende straalparels, vervuilde straalcabines, slecht functionerende afzuiging of operators die tijdens het stralen elektrische schokken ervaren. In veel gevallen blijkt de oorzaak dezelfde te zijn: elektrostatische lading die ontstaat tijdens het straalproces.
Tijdens het stralen worden straalparels met hoge snelheid tegen een productoppervlak geschoten. Daarbij ontstaan voortdurend contact- en scheidingsprocessen tussen, het straalmiddel, het product, de straalcabine, slangen en leidingen en de luchtstroom binnen de installatie. Vooral wanneer kunststof straalmiddelen worden gebruikt, kan hierbij een aanzienlijke hoeveelheid statische lading ontstaan. Kunststoffen zijn slechte geleiders van elektriciteit. Daardoor kan de opgebouwde lading niet eenvoudig wegvloeien en blijft deze vaak aanwezig in het systeem. Hoe hoger de straalsnelheid en hoe droger de omgeving, hoe sterker het effect meestal wordt.
Polybeads zijn populair voor het afwerken van kunststof onderdelen, omdat ze relatief zacht zijn en het oppervlak niet beschadigen. Tegelijkertijd zijn polybeads zelf gemaakt van kunststof. Wanneer duizenden kunststof straalparels per seconde tegen een kunststof product botsen, ontstaat er een ideale situatie voor de opbouw van statische elektriciteit. Hierdoor kunnen zowel de straalparels als het product sterk geladen raken. Dat leidt vervolgens tot een reeks problemen binnen de straalcabine.
Een van de meest voorkomende klachten is dat straalparels zich ophopen aan de binnenzijde van de straalcabine. Normaal gesproken zouden de gebruikte beads worden afgevoerd of opnieuw worden gecirculeerd binnen het systeem. Wanneer ze statisch geladen raken, blijven ze echter aan wanden, vensters en machineonderdelen kleven. Dat zorgt niet alleen voor extra vervuiling van de cabine, maar maakt het proces ook minder efficiënt. Operators moeten vaker schoonmaken en de zichtbaarheid in de cabine neemt af.
Bij een bedrijf dat 3D-geprinte kunststof onderdelen afstraalde met polybeads ontstond voortdurend vervuiling aan de binnenzijde van de straalcabine. De straalparels hoopten zich op rondom ramen, verlichting en in de afzuiging. Ondanks regelmatig schoonmaken keerde het probleem steeds terug. Metingen lieten zien dat de polybeads tijdens het straalproces sterk elektrostatisch geladen werden. Door ionisatie toe te passen in de straalcabine nam de ophoping van straalmiddel aanzienlijk af.
Veel straalcabines zijn voorzien van een afzuigsysteem om stof en fijne deeltjes af te voeren. Wanneer straalparels of stofdeeltjes statisch geladen raken, kunnen ze zich echter hechten aan oppervlakken in plaats van door de luchtstroom te worden meegenomen. Daardoor functioneert de afzuiging minder effectief. Dit leidt tot meer vervuiling in de cabine, hogere belasting van filters, extra schoonmaakwerk en minder stabiele procesomstandigheden. Vaak wordt eerst gezocht naar een probleem met de afzuiging zelf, terwijl de werkelijke oorzaak elektrostatische lading blijkt te zijn.
Een van de meest vervelende gevolgen van statische elektriciteit in straalcabines is het optreden van elektrische schokken. Vooral bij handmatig stralen krijgen operators hier regelmatig mee te maken. Tijdens het stralen bouwt zich niet alleen lading op in het straalmiddel, maar vaak ook op het product en de omgeving van de straalcabine. Wanneer een operator vervolgens een onderdeel, straalpistool of metalen machineonderdeel aanraakt, kan deze lading in één keer ontladen. Hoewel dergelijke schokken meestal niet gevaarlijk zijn, zijn ze wel hinderlijk en kunnen ze leiden tot schrikreacties tijdens werkzaamheden.
Een operator die dagelijks kunststof producten afstraalde met polybeads kreeg meerdere keren per dag elektrische schokken. Vooral tijdens het wisselen van producten en het aanraken van metalen delen van de cabine was dit merkbaar. Omdat de schokken steeds vaker voorkwamen, werd onderzocht hoeveel statische spanning aanwezig was tijdens het proces. De metingen lieten hoge spanningen zien op zowel de producten als de straalparels. Na installatie van ionisatieapparatuur in de straalcabine verdwenen de schokken vrijwel volledig.
Ook het product zelf kan tijdens het stralen sterk geladen raken. Dit kan problemen veroorzaken wanneer het onderdeel na het stralen verder wordt verwerkt. Denk bijvoorbeeld aan, stofaantrekking, vervuiling tijdens verpakking en moeilijkheden bij lakken of coaten. Vooral bij hoogwaardige kunststof onderdelen kan dit direct invloed hebben op de uiteindelijke productkwaliteit.
Ionisatieapparatuur neutraliseert de aanwezige elektrostatische lading door positieve en negatieve ionen in de omgeving te brengen. Hierdoor kan de opgebouwde lading op straalparels, producten en machineonderdelen worden afgevoerd voordat deze problemen veroorzaakt. In de praktijk zien we hierdoor vaak:
Voor veel bedrijven blijkt dit een relatief eenvoudige manier om de stabiliteit van het proces aanzienlijk te verbeteren.
Niet iedere straalcabine gedraagt zich hetzelfde. Factoren zoals het gebruikte straalmiddel, het materiaal van het product, de luchtvochtigheid en de straalintensiteit hebben allemaal invloed op de hoeveelheid statische lading die ontstaat. Daarom is het vaak verstandig om eerst te bepalen waar de lading ontstaat en welke gevolgen deze heeft voor het proces. Op basis daarvan kan worden bepaald welke oplossing het meeste effect oplevert.
Werk je met polybeads of andere kunststof straalmiddelen en heb je last van vastplakkende straalparels, afzuigproblemen of elektrische schokken? Wij denken graag met je mee. Of het nu gaat om een handmatige straalcabine of een volledig geautomatiseerde straalinstallatie, samen kijken we naar de oorzaak en bepalen we welke oplossing het beste aansluit bij jouw proces.
