Vragen? Bel +31 (0)546 604414
De grafische industrie stelt hoge eisen aan kwaliteit. Of je nu verpakkingen, etiketten, folders, labels, boeken of ander drukwerk produceert: iedere afwijking is zichtbaar. Juist daarom kan statische elektriciteit een grotere impact hebben dan veel bedrijven denken. Bij Serutech helpen we drukkerijen, converters, verpakkingsproducenten en machinebouwers die problemen ervaren door statische elektriciteit. Vaak begint het met een klacht die op het eerste gezicht weinig met elektrostatische lading te maken lijkt te hebben. Er zit stof op het drukwerk. Vellen worden niet goed gescheiden. Folie trekt vuil aan. Operators krijgen schokken. Of een productielijn draait minder stabiel dan verwacht. In veel van deze situaties blijkt statische elektriciteit de onderliggende oorzaak te zijn. Het lastige is dat statische lading onzichtbaar is. Je ziet de gevolgen, maar niet de oorzaak. Daardoor worden problemen soms toegeschreven aan materiaal, machine-instellingen of omgevingsfactoren, terwijl de werkelijke oorzaak ergens anders ligt. Op deze pagina leggen we uit hoe statische elektriciteit ontstaat in grafische productieprocessen, welke problemen hierdoor ontstaan en welke oplossingen mogelijk zijn.
Vrijwel ieder grafisch proces bevat beweging. Papier wordt getransporteerd, vellen worden gescheiden, folies worden afgewikkeld en materialen bewegen met hoge snelheid door machines. Bij al deze bewegingen ontstaat wrijving tussen materialen. Die wrijving zorgt voor het opbouwen van elektrische lading. Moderne productielijnen draaien bovendien steeds sneller. Daardoor ontstaat vaak meer statische lading dan vroeger. Tegelijkertijd worden de kwaliteitseisen steeds hoger, waardoor zelfs kleine verstoringen direct zichtbaar worden. Vooral bij droge luchtomstandigheden nemen de problemen vaak toe. Veel drukkerijen herkennen het verschijnsel dat bepaalde problemen in de winter ineens veel vaker voorkomen dan in andere periodes van het jaar.
Een van de meest voorkomende problemen is stofaantrekking. Een statisch geladen vel papier, etiket of folie trekt stofdeeltjes uit de omgeving aan. Bij hoogwaardig drukwerk kan zelfs een klein stofdeeltje zichtbaar zijn in het eindresultaat. Dat leidt tot afkeur, extra controles of klachten van klanten. Vooral bij verpakkingsdrukwerk, etiketten en hoogwaardige grafische producten zien we dit regelmatig terug.
Wanneer papier of karton statisch geladen raakt, kunnen vellen aan elkaar blijven kleven. Daardoor ontstaan problemen bij invoer- en uitvoersystemen. Het gevolg kan zijn dat meerdere vellen tegelijk worden opgepakt of dat vellen niet goed worden gescheiden. Dit leidt tot verstoringen in het productieproces en verhoogt de kans op stilstand.
Veel operators herkennen het direct. Tijdens het aanraken van papierstapels, foliebanen of machineonderdelen ontstaat een schok. Hoewel deze ontladingen meestal niet gevaarlijk zijn, zijn ze wel een duidelijk signaal dat er aanzienlijke statische lading aanwezig is. Vaak blijkt dezelfde lading ook verantwoordelijk te zijn voor andere problemen binnen het proces.
Binnen de grafische industrie worden steeds meer kunststoffen en folies verwerkt. Denk aan labels, verpakkingsmaterialen, sleeves en gelamineerde producten. Folie is bijzonder gevoelig voor het opbouwen van statische lading. Daardoor kunnen problemen ontstaan zoals:
Soms lijken problemen klein, maar hebben ze een grote impact op de uiteindelijke productkwaliteit. Een stofdeeltje op een verpakking. Een etiket dat net niet perfect ligt. Een vel dat verkeerd wordt ingevoerd. Individueel lijken het kleine afwijkingen, maar op grote productievolumes kunnen de kosten snel oplopen.
Een situatie die we regelmatig tegenkomen is een producent van verpakkingsdrukwerk die klachten krijgt over vervuiling op het eindproduct. De productieomgeving wordt gecontroleerd, schoonmaakrondes worden uitgebreid en filters worden vervangen. Toch blijft het probleem terugkomen. Wanneer we metingen uitvoeren, blijkt vaak dat het materiaal tijdens het productieproces sterk statisch geladen raakt. Daardoor trekt het actief stofdeeltjes aan uit de omgeving. Na het neutraliseren van de statische lading neemt de vervuiling vaak direct af.
Bij een drukkerij ontstonden regelmatig storingen doordat meerdere vellen tegelijk werden ingevoerd. Aanvankelijk werd gedacht aan een mechanisch probleem in het invoersysteem. Na onderzoek bleek dat statische lading ervoor zorgde dat de vellen zich aan elkaar hechtten. Door de lading weg te nemen werd het invoerproces aanzienlijk stabieler en nam het aantal storingen af.
Bij een producent van etiketten ontstonden regelmatig problemen tijdens het afwikkelen van kunststof materiaal. De folie trok stof aan en operators kregen schokken tijdens het wisselen van rollen. Daarnaast ontstonden verstoringen verderop in het proces. Metingen lieten zien dat de folie aanzienlijke statische spanningen opbouwde tijdens het afwikkelen. Door op de juiste positie ionisatie toe te passen, werden de problemen sterk verminderd.
Binnen de grafische industrie zien we statische elektriciteit vaak ontstaan bij:
De locatie waar de problemen zichtbaar worden, is lang niet altijd de plek waar de lading ontstaat. Daarom is het belangrijk om eerst inzicht te krijgen in het proces.
Een veelgemaakte fout is direct op zoek gaan naar een oplossing zonder eerst te bepalen waar de statische lading ontstaat. In de praktijk zien we regelmatig dat bedrijven al verschillende maatregelen hebben geprobeerd zonder het gewenste resultaat te behalen. Niet omdat de techniek niet werkt, maar omdat de oorzaak niet goed in beeld was. Door eerst te meten kunnen we bepalen:
Daardoor voorkom je onnodige investeringen en wordt het probleem gericht aangepakt.
Naast eindgebruikers ondersteunen wij ook OEM’s en machinebouwers die actief zijn in de grafische industrie. Steeds vaker wordt statische elektriciteit al meegenomen tijdens het ontwerp van nieuwe machines. Dat voorkomt dat problemen pas zichtbaar worden nadat een machine bij de eindklant is geïnstalleerd. Wij denken mee over de integratie van ionisatietechniek, de positionering van apparatuur en de beste aanpak voor specifieke toepassingen. Door statische elektriciteit vroeg in het ontwerptraject mee te nemen, ontstaat vaak een betrouwbaarder eindproduct.
Iedere toepassing vraagt om een eigen aanpak. Daarom starten we meestal met het analyseren van het proces en het meten van de aanwezige statische spanningen. Vervolgens bepalen we welke oplossing het beste aansluit bij de situatie.
Afhankelijk van de toepassing kan gekozen worden voor ionisatiestaven, ionisatieblowers of andere technieken om statische lading actief te neutraliseren. Omdat wij dagelijks werken met elektrostatische vraagstukken in industriële processen, kunnen we vaak snel bepalen waar de oorzaak zit en welke oplossing het meeste effect oplevert.
Heb je last van stof op drukwerk, schokken voor operators, problemen met velafscheiding of verstoringen tijdens folieverwerking? Neem gerust contact met ons op via onderstaande contactgegevens. We denken graag met je mee en helpen je bij het vinden van een praktische oplossing. Of je nu een drukkerij, verpakkingsproducent, converter of machinebouwer bent, wij helpen je graag verder met advies, metingen en oplossingen voor statische elektriciteit.
